Het leven wordt geleefd in voorwaartse richting, maar achterwaarts begrepen, zoals filosoof Søren Kierkegaard opmerkte. We maken keuzes en ervaren emoties terwijl we voortgaan, maar vaak begrijpen we pas echt als we terugkijken. Beslissingen worden soms impulsief genomen, maar pas achteraf zien we de patronen en begrijpen we de lessen en groei.
Mijn allergrootste angst was om er niet bij te horen. Ik verlangde ernaar ergens bij te horen, om iemand te zijn die gerespecteerd werd, iemand die er mocht zijn. In het gezin waarin ik opgroeide, mocht ik zijn wie ik was. Mijn ouders maakten geen onderscheid; zij hielden van al hun kinderen evenveel. Toch speelde hier iets anders mee. Ik heb eerder geschreven over het geloof, over de Sabbat en hoe bepalend dat was in mijn jeugd. Niet alleen vierden wij de Sabbat als rustdag, maar we dronken thuis geen alcohol, mijn ouders rookten niet en we aten geen varkensvlees. Het lijkt misschien onbeduidend, maar dit zorgde ervoor dat ik op jonge leeftijd geen lid kon worden van een sportvereniging, omdat alle wedstrijden op zaterdag plaatsvonden. Ik wilde zo graag niet opvallen en gewoon deel uitmaken van een groep.
Daarnaast speelde ook mijn vermogen om al op jonge leeftijd na te denken over de diepere problemen in de wereld een rol. Dat klinkt misschien zwaar, maar het ging ook over alledaagse dingen. Ik herinner me bijvoorbeeld de uitvaart van een oudtante die niet erg geliefd was in de familie. Tijdens de ceremonie regende het hard en onweerde het, waarop iemand zei: “Is ze net in de hemel en gaat ze alweer tekeer.” Dit zette me aan het denken: kon je echt zo snel in de hemel komen, of was er een soort wachtkamer? Een oom noemde me weleens de Kleine Filosoof. Ik was, om het zo te zeggen, serieus. Dit hielp niet bepaald bij het vinden van aansluiting.
Mijn middelbare schooltijd was niet prettig. Ik werd gepest, was vaak eenzaam en voelde me erg onzeker. Het heeft lang geduurd voordat ik kon accepteren dat ik goed genoeg was, dat ik niet de goedkeuring van anderen nodig had om mezelf waardevol te vinden. Ik was vaak alleen. Wat enorm geholpen heeft, waren de positieve ervaringen die er uiteindelijk wel waren. Mijn eerste positieve ervaringen waren gedurende de Vakantiespel weken. Het, samen met anderen, activiteiten organiseren voor kinderen die niet op vakantie konden of al op vakantie geweest waren was erg leuk. Leuker nog van al die activiteiten waren de voorbereidingen, de gezelligheid en vooral dat het goed was wat je deed. Dat het klikte binnen het team lazen wij door wat de kinderen tijdens het Vakantiespel in de Vakantiespelkrant schreven.
Een tweede positieve ervaring was met het eerste volleybalteam dat ik zelfstandig trainde. Ik was de B2 van de vereniging, jongens van ongeveer 16 jaar. Jongens die amper jonger waren dan dat ik op dat moment was. Het was niet het selectieteam en sommige jongens hadden, laat ik zeggen, een gebruiksaanwijzing, vonden sommige bij de vereniging. Wij werden in dat eerste seizoen kampioen en eindigde ruim boven de B1 van de eigen vereniging. Aan het eind van dat seizoen werd ik door de vereniging bedankt voor mijn diensten en werd mijn team, vrijwel in het geheel overgeheveld naar de jeugdselectie en had ik plots geen team meer om te trainen. Teleurgesteld haakte ik af en meldde ik mij aan bij een andere vereniging. Daarna gebeurde iets bijzonders. Zonder overleg mer mij, zegde al mijn oud spelers ook hun lidmaatschap op bij de vereniging en stapte ook zij over naar de vereniging waar ik mij had aangemeld. Deze vereniging, kleine vereniging, zonder enige prestatieve verwachtingen, zat plots opgescheept met een hele groep jongens, afkomstig van een andere vereniging. Hier waren zij in eerste instantie niet echt blij mee. Lang verhaal kort, uiteindelijk heb ik ook bij deze nieuwe vereniging dit zelfde team getraind. Hier is het besef ontstaan dat ik er kennelijk toe deed, dat ik wat kon dat anderen de moeite waard vonden. Daar is ook het idee dat al ontstaan was tijdens het vakantiespel, dat er meer was dan presteren, dat iedereen in principe waardevol is en echt iedereen in principe potentie heeft. Die beoordeling of iets meer of minder waardevol is is toch slecht een volledig subjectief oordeel. Hier groeide ook het besef dat ik mijn gevoel niet moest laten afhangen van het oordeel van anderen. Decennia later, ik was na een interne sollicitatie en zelfs een conflict tijdens het gesprek, afgewezen voor de functie. Voor heen had ik dat enorm vervelend, moeilijk gevonden. Nu was voelde het goed. Een collega feliciteerde mij zelf met mijn afwijzing.
“Deze man neemt niemand aan met een hoger IQ dan hem zelf!” zei hij. Het was heel raar, maar het voelde als compliment. Hierin ben ik enorm gegroeid, wees wie je bent. Je leeft natuurlijk niet op een eiland maar je leidt wel je eigen leven, maak je eigen keuze’s en sta daar ook voor.
Het leven wordt achterwaarts begrepen
Hier sta je niet zo snel bij stil, maar mensen begrijpen pas achteraf zien waarom ze doen wat ze doen. Iedereen wordt bepaald door wat je meemaakt. Ik denk dat de manier waarop ik in het leven sta op de eerste plaats beinvloed is door het feit dat ik de oudste zoon ben in een gezin met vijf zonen. Wat zeker ook heeft meegespeeld is de toch wel streng Christelijke opvoeding die ik heb gehad. Tot slot waren mijn ouders intelligente mensen, mijn vader was ook lid van Mensa Nederland, de vereniging van Hoogbegaafden. Toen later bleek dat ook een van onze kinderen hoogbegaafd was, heb ook ik mijn de Mensa IQ test gedaan en ook ik scoorde bij de bovenste twee percentiel van de bevolking. Of dit nu een zegen is? Met terugwerkende kracht denk ik van niet. Het heeft mij niet geholpen, eerder het tegendeel, je denkt overal over na, ziet altijd andere opties, het maakt je onzeker en dan heb ik het niet eens over mijn omgeving, mijn collega’s die mij af en toe niet konden volgen. Buiten de kaders denken, het had een extra dimensie en dat hielp niet. Ik was altijd te serieus, de vreemde eend in de bijt. Mijn middelbare schooltijd, was dan ook niet heel fijn. Ik ben veel gepest, in elkaar geslagen. Ik sta op geen enkele klassenfoto van de middelbare school. Het zal een oorzaak hebben. Het heeft een enorme impact gehad op wie ik ben geworden op wat ik belangrijk vind, op hoe ik in het leven sta.
Niemand is een echt ongeschreven blad, je hebt een eigen karakter en wordt gevormd door je omgeving, door alles wat te meemaakt. Het leven wordt voorwaarts geleefd, maar achteraf begrepen.
Geef een reactie