Zonder enige twijfel was geschiedenis mijn favoriete vak op school. Niet omdat ik het leuk vond om al die jaartallen uit mijn hoofd te leren; daar zag ik het nut niet echt van in. Waarom was het belangrijk om te weten dat de Slag bij Waterloo in 1815 plaatsvond en niet in 1814? Ik vond de verhalen veel interessanter. Waarom vond die Slag bij Waterloo plaats? Wie vochten daar tegen wie, en vooral: waarom in godsnaam?
Ik heb het geluk gehad een paar geschiedenisleraren te hebben die niet alleen hun vak verstonden, maar ook begenadigde vertellers waren. Als je dan ook nog eens je eigen geschiedenis kunt plaatsen in de context van wat je tijdens de lessen leert, gaat het echt leven. Bijvoorbeeld, als er wordt verteld over de Gouden Eeuw, over de schilderijen van Rembrandt, en je beseft dat een van jouw voorouders een tijdgenoot was van Rembrandt van Rijn.
Waarom kent iedereen Rembrandt, maar bijna niemand Abraham Diepraam, terwijl zijn schilderijen ook nog steeds in musea over de hele wereld te zien zijn? Geschiedenis komt tot leven als je weet dat Napoleon – je weet wel, die man die bij Waterloo verslagen werd – na zijn nederlaag in Rusland op de vlucht naar huis een nacht doorbracht in Haus Diepraam. Dat kasteeltje waarvan je, na stamboomonderzoek van je vader, ontdekte dat het ooit eigendom was van een andere voorouder. Maar waarom koos hij juist daar te overnachten? Werd hij met open armen ontvangen? Waarom lieten ze hem binnen? En heeft hij voor zijn overnachting betaald?
Zelfs recentere geschiedenis komt tot leven wanneer je, tijdens een les over de Tweede Wereldoorlog, van je oma hoort hoe zij samen met je moeder een hele dag radeloos door Rotterdam dwaalde, ingepakt en overrompeld, tijdens en na het bombardement op de stad. Geschiedenis is niet saai; het leeft en zou zelfs een verplicht vak moeten zijn. Als Hitler iets van geschiedenis had begrepen, was hij Rusland nooit binnengevallen.
We kunnen lessen trekken voor de toekomst als we beter begrijpen waarom gebeurtenissen in het verleden plaatsvonden en welke factoren dat mogelijk maakten. Ik ga ervan uit dat mensen bereid zijn te leren en geschiedenis niet misbruiken om de toekomst in hun eigen voordeel te gebruiken.
Geef een reactie