Arbo wordt vaak gezien als een bureaucratische verplichting. Weinigen worden warm van binnen als je het hebt over Arbo, over de arbeidsomstandigheden. Het is regelmatig de sluitpost op de begroting. Je doet iets met Arbo omdat het moet. Als er nu één bureaucratische verplichting is die ver boven de anderen uitsteekt is het wel de Ri&e. Elke organisatie dient de risico’s op het gebied van de arbeidsomstandigheden in kaart te hebben gebracht en moet middels een plan van aanpak aangeven wat ze er aan gaan doen om deze risico’s te reduceren en liefst nog te elimineren. De Ri&e dient dan ook nog up-to-date en actueel te zijn, wat zoveel betekent dat je die risico’s regelmatig in kaart moet brengen. Je bent er dus niet met één keer vanaf. Niet zelden wordt dat vergeten, blijft een Ri&e een eenmalige exercitie.
De Ri&e niet op orde hebben is ontzettend jammer. Het is jammer omdat je op die manier ook niet werkelijk een beeld hebt wat nu de risico’s zijn waar jouw personeel tegen aanloopt. Het is jammer omdat je op een of andere manier ook je eigen personeel niet bijster serieus neemt. Het is tot slot ook jammer omdat het niet op orde hebben van je Ri&e je ook nog eens een flinke boete van de Nederlandse Arbeidsinspectie kan opleveren. Als iets zonde van het geld is, dat is zonde van het geld. Al moet ik toegeven dat er bestuurders, leidinggevende zijn, die dat niet een serieus probleem vinden, want wat is nu de kans dat het mis gaat en wat is de kans dat de Nederlandse Arbeidsinspectie jouw een boete op zal leggen?
Betrokken medewerkers
De Ri&e is bij uitstek het instrument om jouw medewerkers bij te betrekken. De Ri&e is niet de managementtool, de waslijst aan checklists. Het is het instrument waarmee je met je eigen medewerkers in gesprek kan gaan. De vinklijsten leiden niet tot een grotere betrokkenheid van medewerkers. De manier waarop de vragen vaak geformuleerd zijn, leidt er ook niet toe dat je de de grondoorzaken boven tafel krijgt.
Een aantal jaren geleden ontwikkelde ik de ‘Ri&e in één dag’. De dag begon ik telkens met een analyse van de beschikbare documenten en cijfers. Denk hierbij aan beleidsdocumenten, maar ook de ziekteverzuimcijfers, incidentenmeldingen. Onder andere deze gegevens waren daarna onderdeel van gesprek in het interview dat ik daarna had met de manager. Daarna volgde een fysieke rondgang over de afdeling, het gebouw en als het om ambulant werkende medewerkers ging, liep ik een ochtend met hen mee. Na de lunch volgde de Ri&e Workshop. Aan de hand van praatkaarten, werden in subgroepen, diverse thema’s besproken. Geen beheersvragen waarop een ‘Ja/Nee of niet van toepassing’ kon volstaan. Nee aan de hand van scenario’s werden diverse casussen besproken. Dat de vluchtroute vrij moest zijn, dat wist iedereen, waar je echter die rolstoelen op die toch al over volle afdeling moest laten, was een groter probleem en dat daardoor die stoelen wel eens in een vluchtroute konden staan …
Aan het eind van de workshop werd plenair teruggekoppeld en werden de knelpunten op diverse flappen geschreven. Er werd zelfs al een eerste aanzet tot prioritering en een plan van aanpak gemaakt.
Het mooiste compliment dat ik ooit kreeg was van een medewerker die zich afvroeg of dit nu een Ri&e was. Zij vond het meer een uitermate zinvol werkoverleg. Een werkoverleg waarin het ging over veiligheid, over werkdruk, over hoe de zorg georganiseerd was, over de fysieke belasting, het hygiënisch werken, maar over Arbo? Ik vroeg haar of het was gegaan over de wijze waarop zij dagelijks werkte, of het ging om de omstandigheden waarbinnen dat gebeurde. Dit bleek het geval te zijn. Arbo leek, middels die Ri&e, inhoud te krijgen.
Geef een reactie