Dit is nu zo’n onderwerp waar ik mij, beroepsmatig, bijna dagelijks mee bezig houdt. De psychosociale arbeidsbelasting, in verschillende sectoren de belangrijkste factor in het ziekteverzuim. De Arbowet zegt hier iets over en de Nederlandse Arbeidsinspectie heeft dit jaren geleden al als speerpunt van aandacht aangemerkt. De SER heeft ook een mooie handleiding gemaakt. Die aandacht is niet voor niets, ziekteverzuim kost ons klauwen vol met geld en daar wil je maar wat graag wat aan doen. Wat tegenwoordig ook steeds meer aandacht krijgt en terecht is de werkdruk waar mantelzorgers mee te maken hebben. Het zijn veelal vrouwen die naast hun reguliere baan, de zorg voor hun gezin, ook nog mantelszorgers zijn. Niet zelden zijn het vrouwen, werkzaam in de gezondheidszorg, die naast het zorgen voor hun cliënten, ook de zorg hebben voor hun gezin, maar óók de zorg voor een familielid. Heb je het dan hebt over de balans werk-privé, die bestaat gewoon niet. Het zorgen voor cliënten gaat naadloos over in het zorgen voor het gezin of de zorg voor je hulpbehoefende vader. Het idee dat je dan je jouw werk gewoon gewoon het werk kan laten en dat het probleem opgelost is als je de deur van de afdeling achter je dicht trekt is een utopie. Mensen met dubbeltaken zijn veel moeilijker in staat om werk en privé te scheiden.
Wij doen overigens allemaal ook zelf iets in die niet in die balans tussen werk en privé en dat heeft te maken met de gevoelde noodzaak om verbonden te blijven, bereikbaar te zijn. Wie heeft er geen Whatsappgroep op het werk? Wij wel en dagelijks, ook in het weekend, krijg je goed bedoelde appjes over je heen. In een gesprek, dat ik laatst had met enkele collegae had, bleek dat het vrij normaal was om in je vrije weekend al vast je mail te checken, dan werd je op maandagmorgen niet direct verrast. Ik was niet alleen. Omgedraaid komt ook voor. Wie check er op het werk niet even de privé mail of maakt op het werk niet al vast afspraken met familie voor het vrije weekend? Of wie zit er, op het werk, niet even op Facebook of Instagram? Door de Covid crisis is de scheiding tussen werk en privé vervaagd. Waar je vroeger gewoon altijd naar je werk ging, thuis werken geen optie was, was dat tijdens de Covid periode niet gewenst en soms ook niet mogelijk.
Plots bleken wij uitermate creatief in het bedenken van oplossingen. Het Teams overleg is sindsdien een blijvertje geworden. Dat dit niet altijd handig was, bleek al snel. Een werkoverleg thuis, terwijl je ook een van de kinderen moet helpen met het huiswerk, is niet ideaal. Het had ook voordelen, want als je een zieke thuis had, kon je ook thuis werken.
Natuurlijk had je en heb je ook functies voor wie thuiswerken geen optie is. De vuilnisman kan thuis zijn huis opruimen, maar daardoor worden de containers langs de straat niet geleegd. Ook de verpleegkundige zal naar het werk moeten. De scheiding werk-privé werd erg vager. Je ziet nu echter weer een tegenbeweging. In sommige CAO’s is het recht om niet bereikbaar te zijn opgenomen, al blijkt de praktijk soms weerbarstiger.
Valkuilen
Ik zeg vaak dat ik kan multitasken, dat ik 48 uur in een dag kan stoppen. Ik check op zondag mijn mailbox om op maandagmorgen niet verrast te worden. Ik ben, wellicht bijzonder die man, ooit opgeleid als verpleegkundige die ook mantelzorgtaken had. Hoewel ik al jaren niet meer als verpleegkundige werkzaam ben, ik in principe de deur achter mij dicht zou kunnen trekken en het werk het werk laten, heb ik daar moeite mee. Ik heb mijn vrouw op het werk leren kennen . Wij waren collega’s. Ook zij was verpleegkundige. Zij werkt nog steeds in het primair proces, maar niet meer als verpleegkundige. Zij heeft, naast haar werk, doorgestudeerd. Zij heeft soms te maken met crisissituaties en dan is het fijn dat er thuis iemand is die niet zegt “Ja, sorry hoor, hier heb ik geen verstand van. Wat moet ik hier nu mee?” Ik kan er ook gewoon niets mee maar ik kan wel luisteren. Werk en privé behoeft van mij ook niet strikt gescheiden te zijn.
Die balans, waar het over gaat, gaat over energievreters en energiegevers. Ik heb daar tijdens de Covid crisis, vanuit huis, via Teams, een workshop over mogen verzorgen voor mijn collega’s. Je kan vaak nog best dealen met energievreters als daar maar voldoende energiegevers tegenover staan. Er moet sprake zijn van een balans. Als je weet hoe dat voor jou is, zou je kunnen kijken of je de energievreters moet aanpakken of dat je iets moet doen aan dingen waar je energie van krijgt. Soms is het simpel, soms is toch nog best wel ingewikkeld, want hoe zeg je nee, als het je even te veel wordt? Ik kwam er destijds ook achter dat er ook sprake kan zijn van een energielek, iets of iemand waar je compleet op leeg kan lopen, de mentale klapband. Ik ben niet erg goed in die balans en stap ook regelmatig in een of andere valkuil. Voor wie dat herkent, in de Arbocatalogus Gehandicaptenzorg staat een hele mooie pagina, met leuke oefeningen.
Geef een reactie