Afgelopen week ontving ik een brief van het pensioenfonds. Zij zochten mensen die mee wilden werken aan een videoserie met de titel ‘De eerste en de laatste dag’. Het zouden portretten worden van steeds twee mensen, waarvan de een helemaal aan het begin van zijn of haar carrière in de zorg stond en de ander die vlak voor zijn of haar pensioen staat.
Ik werk inmiddels ruim 36 jaar in de gezondheidszorg en hoop dit jaar, met deeltijdpensioen te gaan. Ik ben ooit opgeleid als verpleegkundige, maar ben inmiddels alweer heel wat jaren werkzaam als arbeidsomstandighedenadviseur. In die laatste functie ben ik in alle sectoren binnen de gezondheidszorg werkzaam geweest, behalve in een algemeen ziekenhuis.
Is er in al die jaren veel veranderd? In al de jaren als verpleegkundige heb ik eigenlijk altijd gewerkt in teams waar sprake was van bijna niet in te vullen vacatures, met collega’s die zich, als gevolg van al die vacatures en de problemen op de dienstlijst, bijna letterlijk over de kop werkten. Simpelweg omdat ze een groot zorghart hadden. Je kon de cliënten, patiënten en bewoners niet alleen laten. Misschien herkenbaar maar je was altijd blij dat de zomervakantieperiode weer voorbij was.
Recent luidde men eindelijk de noodklok. De zorg kampte met enorme personeelstekorten, waardoor de kwaliteit van zorg in het geding was. Het vak, was in het geding. Of het ook een vak is, kan ik nog wel een boom opzetten, maar dat wij het niet bepaald als een vak zien, staat welhaast buiten kijf. Als wij het vak van verpleegkundige, verzorgende, serieus nemen, dien je ervoor te zorgen dat de mensen goed betaald worden. Dit is echter niet het geval. Voor wie goed wil verdienen, heb ik een advies: kies niet voor een baan in de zorg.
Zelfstandigen Zonder Personeel
Dat salarissen, maar ook de wisselende diensten, die zonder enige discussie bij de zorg horen, echt een probleem zijn, blijkt wel uit het feit dat de zorg de laatste jaren overspoeld is door zzp’ers. Zij hebben zeker meer vrijheid, maar moeten veel zaken, zoals arbeidsongeschiktheidsverzekering, pensioen, ziektekostenverzekeringen, enzovoort, zelf regelen. Omdat velen ervoor kiezen om daarbij slechts minimale regelingen te treffen of soms gewoon helemaal niets te regelen, kunnen zij aan het eind van de maand netto meer overhouden. Je kan zeggen dat dit echt het probleem van de zzp’er is, maar wie draait er bijvoorbeeld weer voor de zorgkosten op als deze zzp’er toch zorg nodig heeft, maar hier niet voor verzekerd is? Het recent handhaven op schijnzelfstandigen binnen de zorg leidde ertoe dat de personeelstekorten nog verder opliepen. Wij kunnen bijna niet zonder die zzp’ers, misschien moeten we eens wat creatiever zijn in het bedenken van oplossingen? Recent bleek ook dat de zzp’er in de zorg soms wat criminele randjes kent. Het bleek dat er nogal eens gefraudeerd wordt met diploma’s met alle gevolgen van dien voor, andermaal, de kwaliteit van zorg, maar ook de sociale veiligheid binnen teams, op het moment dat gediplomeerde collega’s vragen gaan stellen over de bekwaamheid van deze collega’s.
Robotdieren
Recent sprak ik oud-collega’s die lovend waren over de inzet van robots en dan niet de robot die, zoals ik afgelopen jaar in een restaurant in Brugge meemaakte, het eten bij je aan tafel komen brengen. In dit geval ging het om levensechte robothuisdieren. Een robotkat die in de hoek ligt te spinnen, maar die ook met een poot naar je uithaalt als je te dicht in de buurt komt of die je, terwijl de robot zachtjes trilt, bij een bewoner op schoot kunt leggen. Je hoefde de kat alleen aan de oplader te leggen, het ‘beest’ verloor geen haren en vroeg verder geen verzorging. Ideaal! Je had ook robothonden, die je dus ook nooit hoefde uit te laten en zelfs robotgoudvisjes. Het moest niet gekker worden. Mijn oud-collega’s waren enthousiast, dit scheelde zo veel werk en het belang van huisdieren voor het welbevinden van de bewoners, dat moest ik toch ook begrijpen.
Ik herinner mij nog de tijd, in het begin van mijn opleiding tot verpleegkundige, dat bewoners hun eigen huisdieren hadden. Een tijd die gevolgd werd door een huisdierenopvang op het terrein, zodat bewoners altijd contact hadden met hun huisdier. Het ging mij, merkte ik, nog niet eens om het feit dat er dus kennelijk robotkatten bestaan, die van meerwaarde blijken te zijn voor de bewoners en dat deze robots het personeel zoveel werk uit handen nemen, maar het ging mij meer om het feit dat het geen echte dieren zijn en dat wij kennelijk te veel tijd met andere zaken bezig zijn, waardoor wij geen tijd meer hebben voor de bewoner zelf en de bewoner niet meer zijn eigen hond, kat, kanarie mee kan nemen.
Ik weet, uit eigen ervaring, hoeveel tijd het verzorgen van een huisdier kost. Wij hebben al jaren een hond. Ik ben niet grootgebracht met een hond en toen onze zoon een pup kreeg, was ik er niet direct blij mee, maar ik kan mij niet meer indenken wat wij zonder hem zouden moeten. Oke, hij moet uitgelaten worden, hij verhaart nogal en moet soms naar de dierenarts, maar het is zo’n lieve hond. Ik weet ook uit eigen ervaring hoe het is om huisdieren op een zorgafdeling te hebben. Ik heb wel eens iemand een injectie moeten geven, terwijl ik een kanarie op mijn schouder had. Het beestje vloog los door de kamer van de bewoner. Het was even improviseren, maar het beestje betekende zoveel voor deze man. Nu hebben we robots en zit de robot even in de weg, trek je de stekker eruit. Het lijkt allemaal zo eenvoudig, maar bouw je met de robothond dezelfde band op als met een echte hond?
Administratie
Toen ik in de jaren 90 van de vorige eeuw in de zorg begon, waren de verpleegplannen uitgeschreven op papier en de overdracht in een schriftje en het kon gebeuren dat er veel ‘gb’ op een pagina genoteerd stond. ‘Gb’ stond voor geen bijzonderheden en dat is voor mij lang de betekenis geweest, totdat een directeur mij vertelde dat ‘gb’ wat hem betreft voor ‘geen belangstelling’ stond. Er was altijd wat te rapporteren, geen dag was hetzelfde en daar had hij natuurlijk gewoon gelijk in. Bij patiëntbesprekingen kwamen er vroeger diverse mappen op tafel. Tegenwoordig geen papier op tafel, alles gaat digitaal, maar er wordt daarmee niet minder bijgehouden. De administratiedruk klotst over de randen. Wij hebben de zorg ingericht vanuit wantrouwen. Wij kijken gek op als in Amerika ambtenaren een mail moeten sturen naar Musk om aan te tonen dat ze gewerkt hebben; in de zorg gebeurt het al jaren. Zorgverzekeraars bepalen hoe lang een behandeling mag duren, wat er vergoed wordt en wat niet, alles moet gerapporteerd worden en niet gerapporteerd, wordt vergoed en ja er moet keihard productie worden gedraaid. Ik vraag mij wel eens af of wij de zorg niet op een vreselijke manier hebben ontmenselijkt?
Laat een reactie achter bij bertjensReactie annuleren