De parabel van de meerderheid.
Er was eens, op een grote, oude boerderij, een muis. Hij woonde daar, in een klein holletje, op loopafstand van de keuken, samen met zijn vrouw en kindje, dat net geen babymuisje meer was. De afstand tot de keuken was prettig, vooral als je vergeten was boodschappen te doen. Het gezin verbleef overdag voornamelijk in huis. De risico’s waren overdag gewoon te groot. Je zou maar zo iemand voor de voeten kunnen lopen en hoewel er op de oude boerderij nog wel een hond rondliep, was die voornamelijk buiten. Alleen ’s nachts durfde vader en ook echt af en toe moeder het holletje te verlaten op zoek naar voedsel voor de kleine. Het was een angstig bestaan. De boer en zijn gezin wisten dat het muizengezin daar woonde en hadden overal muizenvallen geplaatst. Oma had zelfs op het flizotrapje gestaan om op de vliering een muizenval te zetten. Ook overwogen ze een kat; dat was de oplossing voor muizen. Ze waren niet bang voor de muisjes en zelfs ‘last’ was een te groot woord. Ze hadden er een oplossing voor. Op een avond hoorde vader Muis de boer vertellen over oprukkende ratten. Hij was, zo kon de muis goed horen, behoorlijk geschrokken.
“Het is een plaag!” had de boer gezegd. “Ze vreten alles kaal en ze verspreiden ook nog eens vreselijke ziektes!” Ratten waren niet voor een gat te vangen. Ze aten niet alleen kaas; werkelijk alles stond op het menu. De muis, die nog nooit een rat van dichtbij had gezien, rilde. Hier kon het muizengezin niet tegenop. Zij zouden overspoeld worden door de ratten.
“Ze voorspellen een rattentsunami,” zei vader muis. Waarbij hij geen idee had wat ze daarmee bedoelde.
“Wat moeten we doen?” vroeg moeder muis zich af, die nu toch wel een beetje in paniek was. “Straks nemen ze de boerderij over!” piepte ze.
“Ik weet het niet, maar misschien helpt het als wij meer als ratten zouden zijn?”
“Wij zijn muizen! Wij zijn geen ratten. Hoe kan je dat nu zeggen?”
“Ik zeg ook niet dat wij ratten moeten worden! Wij moeten doen als ratten, hun gewoontes overnemen. Zorgen dat wij niet onder de voet gelopen worden.”
“Ratten zijn veel groter, ze piepen harder, ze zijn veel sterker, ze zijn met veel meer én maak een rat niet kwaad!” Ze liet even een stilte vallen. “Dan pakken ze je en dan zitten wij er tussenin, tussen de boer en zijn familie en de ratten, en dan kan je piepen wat je wilt, maar dat zal niet helpen.”
“Je begrijpt er niets van!” Vader Muis werd nu echt boos. “Juist daarom moeten wij doen wat ratten doen. Dan horen wij erbij, dan vallen we niet op en laten ze ons met rust!” Het piepen werd steeds luider, totdat ze voetstappen hoorde. De voetstappen kwamen steeds dichterbij. De muisjes kropen dicht tegen elkaar aan, want ze roken ook iets anders. Plots werd het stil en roken ze nu, zonder enige twijfel, een kat. De oorlog was begonnen.
Langzaam kropen de muisjes naar achteren en drukten ze zich plat tegen het hout aan de achterkant van het holletje. Daar bleven ze stil zitten. Niemand die ook maar enig geluid durfde te maken. Alle drie keken ze strak naar het gaatje recht voor hen. Ze wisten niet meer hoe lang ze daar stil hadden gezeten, maar opeens werd het donker en zagen ze een poot van de kat langzaam het holletje in schuiven. Ze hielden hun adem in. Ze konden geen kant op. De poot van de kat schoof langzaam steeds dichterbij. Plots schoot de poot omhoog en hoorde ze de kat hard krijsen. De poot schoot uit hun holletje. Het was plotseling weer licht. De muizen keken elkaar geschrokken aan. Ze bleven nog een poosje zo zitten, niet wetend of de kat zich nog zou bedenken.
Toen er niets gebeurde, durfde vader Muis te gaan kijken. Langzaam liep hij naar de ingang van het holletje. De kat was verdwenen. De boerin stond bij het aanrecht en verder was er niemand in de keuken. Hij draaide zich om en kroop terug naar binnen.
“Dit is dus wat er gebeurt! Ze tonen geen respect. Wij zijn maar muizen!” fluisterde hij tegen zijn vrouw.
“Wij zijn toch muizen! Wat moeten wij anders?”
“Vanaf nu zijn wij ratten! We zullen ze leren respectvol naar ons te zijn!”
“Ratten? Hoe kunnen wij nu ratten zijn? Wat doen ratten!”
“Wij moeten gewoon agressiever zijn, van ons af bijten!” Zijn vrouw keek hem vreemd aan; ze zag het niet echt voor zich.
“Willen wij genoeg te eten hebben, dan moeten wij ook iets anders gaan eten dan alleen die verdomde kaas!” Vader Muis ging volledig los. Hij was er klaar mee.
Die nacht ging vader voor het eerst van zijn leven de keuken uit, naar de stal. Daar was meer eten te halen, meer dan alleen maar de kaas uit de keuken. In het begin was hij bang geweest, maar na verloop van tijd durfde hij verder en aten ze thuis ook meer dan alleen kaas. Af en toe werd hij gesnapt, zoals die keer door de haan. Die heeft het geweten, vader Muis beet ‘m hard in zijn poot. Vader Muis voelde zich rat; niemand liep, voor zijn gevoel, nog over hem heen. Het leek een goede keuze. Ze waren ratten; ze hoorden er nu echt bij. Probleem was alleen dat de ratten daar anders over dachten. Vader was al een keer aangevallen door een rat. Ze waren en bleven muisjes. Een ander bijkomend probleem was het voedsel; vlees was niet echt aan hen besteed. Ze kregen er buikpijn van, en niet een heel klein beetje. Was dit het waard? Misschien moesten ze gewoon accepteren dat ze muizen waren? Misschien moesten ze gewoon staan voor wie ze waren, voor hun eigen normen en waarden? Het horen bij de meerderheid gaf ergens een ongemakkelijk gevoel. Ze hadden er buikpijn van.
Geef een reactie